Terug Home Opvolgend muurgedicht
Bookmark and Share

Anna Achmatova , Muza - De Muze

Anna Achmatova

Dichter: Anna Achmatova (pseudoniem van Anna Andrejevna Gorenko) , Rusland, 1889 - 1966
Gedicht: Muza - De Muze (1924)
Locatie: Johan de Wittstraat 57, Leiden
Sinds: 1997 (nummer 51)
Let op: Zo stralend als hierboven is dit muurgedicht nooit geweest. De paarse vlek was vrij onopvallend maar
                werd toch tot inzet van een bittere strijd. Uiteindelijk moest de achtergrond verwijderd worden, maar de
                tekstregels konden blijven staan. Lees hieronder een vervolgverhaal over al dan niet vermeende overlast.

Russisch
Muza

Kogda ja noč'ju ždu ee prixoda,
Žizn', kažetsja, visit na voloske.
Cto pocesti, cto junost', cto svoboda
Pred miloj gost'ej s dudockoj v ruke.

I vot vošla. Otkinuv pokryvalo,
Vnimatel'no vzgljanula na menja.
Ej govorju: "Ty l' Dantu diktovala
Stranicy Ada?" Otvecaet: "Ja".

Engels
The Muse

When at night I await her coming,
It seems that life hangs by a strand.
What are honours, what is youth, what is freedom,
Compared to that dear guest with rustic pipe in hand.

And she entered. Drawing aside her shawl
She gazed attentively at me.
I said to her: "Was it you who dictated to Dante
The pages of The Inferno?" She replied: "It was I."

(vert. Judith Hemschemeyer)


Nederlands
De Muze

Wanneer ik 's avonds wacht of zij zal komen,
Dan hangt het leven, lijkt het, aan een draad.
Wat maal ik nog om roem, jeugd, vrijheidsdromen
Als zij met haar schalmei daar voor mij staat.

Daar is ze. Met haar sluier teruggeslagen,
Kijkt ze mij aan met onverholen blik.
'Was jij het die aan Dante,' zal ik vragen
'De Hel dicteerde?' 'Ja,' is 't antwoord. 'Ik'.

(vert. Marja Wiebes en Margriet Berg in Het zesde zintuig;
gedichten van Anna Achmatova, Nikolaj Goemiljov en Osip Mandelstam.
Uitgeverij Plantage, Leiden 1997)


Op

Leids muurgedicht verwijderd

LEIDEN - CEES VAN HOORE

Voor het eerst in het bestaan van de Stichting Tegenbeeld is gisteren een gedicht van de muur gehaald. Het gaat om het vers met paarse achtergrond, op een blinde muur in de Leidse Johan de Wittstraat. Na klachten van de overburen is het gedicht door een reinigingsploeg verwijderd. Het wordt later opnieuw aangebracht, maar dan zonder paarse achtergrond.

De bewoners van het pand waarop het gedicht stond werden gistermorgen verrast door de reinigingsploeg. "Er is voortdurend druk door de overburen uitgeoefend bij de gemeente en dit is dus het resultaat", zegt Matthia Tacken. "Wethouder Pechtold heeft gezegd dat de gemeente een buurtonderzoek zou verrichten om het aantal voor- en tegenstanders van het gedicht te inventariseren. Maar er is helemaal niets gebeurd. Er is ons wel toegezegd dat het gedicht terugkomt. Dat geeft enige troost. Maar wij vonden het gedicht mooi zoals het was."

De schilder van het gedicht Jan Willem Bruins, geeft toe dat hij de paarse achtergrond 'ook niet echt geweldig' vond. Hij kan zich de kritiek van de overburen wel voorstellen. "Maar ik heb grote moeite met de manier waarop een en ander is afgehandeld."

Ben Walenkamp van de Stichting Tegen-beeld noemt de actie van de gemeente een "tussenoplossing." "Maar we zullen ons in de toekomst wel indekken tegen dit soort zaken. Als we de Stichting Beeldrecht hadden ingeschakeld, weet ik nog niet hoe een en ander zich had ontwikkeld. "

Bert Kienjet, beleidsmedewerker van de Dienst Cultuur en Educatie. "De letters van het gedicht vallen onder de vrije meningsuiting, die in de grondwet is vastgelegd. Met de achtergrond zit het anders. Die is vergunningsplichtig. Met het oog op het stedenschoon heeft de welstandscommissie besloten die achtergrond te verwijderen."

(Leidsch Dagblad 1 december 1999)


Op

Zonder paars

Het resultaat van het wegspuiten van de paarse ondergrond is hier te zien op de linkerfoto: niet zo fraai dus. Pas na enkele jaren kwam TEGEN-BEELD toe aan de noodzakelijke herstelwerkzaamheden. Op de rechterfoto de huidige situatie: een grote verbetering!



Op

Boekverbranding en muurverminking

PARLO CABENDA in de rubriek "SCHONE SCHIJN"

De hel, dat zijn de buren. Heb eindelijk zo'n mooi stuk sprekende literatuur op je blinde muur, gaan zij van de overkant klagen dat ze het niet mooi vinden. Tenminste, de buren hadden niets tegen het gedicht zelf, 'De Muze" van Anna Achmatova aan de Leidse Johan de Wittstraat. Het ging meer om de paarse ondergrond. Elke ochtend stonden ze op met de slaap nog in hun ogen, en angst in de knien. Bang om de gordijnen open te doen. Want daarbuiten regeerde het hoofdpijnpaars dat door Stichting Tegen-beeld als bedje voor Achmatova's muze was opgemaakt. En tegen die indringende kleur was zelfs geen dubbele beglazing opgewassen.

Dus moest het weg. Verwarring 's ochtends om half negen. Ja mevrouwtje, we komen even het gedicht van uw muur halen." Met hogedrukspuit blies de gemeente het verhaaltje uit. Gooide Achmatova's geesteskindje met het badwater weg. Om op later tijdstip 'De Muze' zonder de paarse sluier te laten stralen. Tenminste, dat was de bedoeling. Het bleek gelukkig mogelijk om heel keurig langs de letters de paarse wolk te verwijderen. Iedereen blij. Want dat betekende geen gebakkelei over kunst in de openbare ruimte. Altijd goed voor heftige emoties en smakelijke rogredenen.

Wethouder Pechtold had namelijk beloofd dat, voordat gedicht of ondergrond zou worden verwijderd, de gemeente een buurtonderzoek zou verrichten naar het aantal voor- en tegenstanders van het gedicht. In het buurthuis opgetrommelde inspraak. Live democratie. Voorstanders links van de koffietafel, tegenstanders rechts. Pechtold: "Zo, en nu gaan we elkaar eens diep in de poppetjes van de ogen kijken en zeggen wat we ons op het hart hebben." Mevrouw Vrederust, lerares in het dagelijks leven, neemt meteen het woord met de stem van de rede en verklaart dat het zo vreselijk belangrijk is dat de stad met iets heel eigens komt, zich cultureel op de kaart zet. "Dit is een gemiste kans voor Leiden." Meneer Link, fervent BBC-kijker, probeert een voorzichtig 'hear, hear!" Mevrouw Bijval staat op terwijl dat niet nodig is. Ze plaatst een bril aan een kettinkje op haar neus en leest met trillende stem van haar papiertje dat Leiden op onrustbarende snelheid aan het ontlezen is. Dat niemand nog weet wie Piet Paaltjens was (anoniem in de vierde rij: "Wie?"). Ze vindt de Stichting Tegen-beeld 'de parel van Leiden' en eindigt passievol en pregnant met: "Muurverminking staat wat mij betreft gelijk aan boekverbranding." Ze gaat weer zitten en na een seconde stilte, van ergens achter: "Ja, jij hoeft er niet tegen aan te kijken. Als je lelijk bent, heb je er zelf ook geen last van."

Burengerucht barst los. Verontwaardiging. Het broeit in het buurtcentrum. Pechtold bidt dat de geest van Paul Witteman in hem zal varen. Maar wordt halverwege gestoord door het dagelijks leven. "Meneer Pechtold, moet u horen." Meneer Pechtold hoort uit alle macht. "Ik wil al sinds 1997 een dakkapelletje op mijn huis. Let wel, op mijn eigen huis, h. En wat krijg ik? Alleen maar tegenwerking van de gemeente. En nu mag iedere halve rijmelaar zo maar op de muren kladden wat hij maar wil. Het is oneerlijk. En dr gaat het om." Mevrouw Vrederust: "Daar gaat het helemaal niet om. Dit is vrije meningsuiting en..." "Vrije meningsuiting? Ik zou ook wel een paar blote wijven aan een blinde muur willen meningsuiten." Vrederust: "Meneer, u bent een barbaar." "Noemt u mij een barbaar?" Vrederust: "Nee meneer, u bnt een barbaar." Mevrouw Bijval staat weer op en citeert met nerveuze stem Lucebert als een mantra. "Alles van waarde is weerloos! Alles van waarde is weerloos! Alles van waarde is weerloos" Pechtold: "Mevrouw Bijval, wilt u weer gaan zitten." Meneer Link.? "Hear, hear." Iemand roept dat het godgeklaagd is. Iemand anders roept: "Stop de kindermoord!" Een ander:"Uit! Goed voor u." Mevrouw Vrederust begeleidt buurvrouw Bijval, die begint te leviteren, van de interruptiemicrofoon terug naar haar klapstoel. Maar zo ging het helaas niet. De paarse zweem is verwijderd en het gedicht van Achmatova straalt vredig. Maar we kunnen in de herkansing. De Friese vlag die als ondergrond dient voor het gedicht 'Maaie op it iis' van Pieter Jelles Troelstra hangt op zijn kant. Moet ook wat aan gedaan worden. Inspraakavondje?

(Leidsch Dagblad 4 december 1999)


Op

De Muze kan blijven

Leiden - Connie van Uffelen

De Stichting Tegen-Beeld mag zonder vergunning teksten van muurgedichten aanbrengen, omdat deze vallen onder de vrijheid van meningsuiting. Voor de vormgeving van de teksten is echter wel een vergunning nodig, omdat deze valt onder de Stadsschoonverordening 1987. En als de vormgeving ontsierend is, kan de gemeente een vergunning weigeren. Vandaar dat eind vorig jaar alleen de paarsblauwe achtergrond van het muurgedicht De Muze, van de Russische dichteres Anna Achmatova, is verwijderd van een hoekpand aan de Leidse Johan de Wittstraat. Deze uitleg gaf ambtenaar H. de Wind gisteren tijdens een zitting van de commissie beroep- en bezwaarschriften.

De commissie behandelde het bezwaar van een buurtbewoner die zich ergert aan het feit dat de gemeente geen bestuursdwang uitoefent om de tekst weg te krijgen. Tegen-Beeld bracht de tekst in 1997 zonder vergunning aan op de zijgevel van het pand. Het betreft een achtregelig gedicht in groene, Russische letters op een paarsblauwe ondergrond. Ontsierend, zo vindt de bewoner, die overigens niet aanwezig was bij de behandeling van zijn bezwaarschrift. Omdat de gemeente de illegale tekst maanden liet staan, moest zij maar zo'n slordige 63.000 gulden schadevergoeding betalen, zo vond de bewoner. Daar kwamen dan ook nog de kosten voor een advocaat bij.

De gemeente is echter geen eigenaar van de tekst en liet uitzoeken of zij muurgedichten zoals deze kan legaliseren door alsnog een vergunning te verlenen via de Stadsschoonverordening. De welstandscommissie oordeelde daarbij dat de paarsblauwe achtergrond ontsierend was en dat deze daarom moest worden verwijderd. Indien de Stichting haar gedichten voortaan een 'wat minder barokke uitvoering' geeft, zo adviseerde de Welstandscommissie, dan vallen de gedichten niet onder de Stadsschoonverordening. De commissie beroep- en bezwaarschriften wil het college binnen zes weken adviseren.

(Leidsch Dagblad 10 juni 2000)


Op

Links    :

Op Terug Home Opvolgend muurgedicht